Heemstede, Glipperweg 70 en 72

Oorspronkelijke functie Herberg/bakkerij
Huidige functie Woonhuis (72), bedrijfsruimte (70)
Bouwjaar 17de eeuw
Architect Onbekend
Status Rijksmonument 21092 (70) en 21093 (72)

Heemstede heeft zich niet ontwikkeld vanuit een centrale dorpskern, maar vanuit meerdere bewoningskernen of buurschappen die geleidelijk samensmolten tot het huidige dorp. Een van die buurschappen was de Glip, ook wel ‘Princenbuurt’ genoemd, naar prins Willem I van Oranje-Nassau. De naam is al in 1580 vermeld. Aanvankelijk vormde de Glip de kern van Bennebroek, dat deel uitmaakte van de heerlijkheid Heemstede. In 1653 werd Bennebroek een zelfstandige heerlijkheid, waarna een nieuwe kern ontstond rond de Reek. Al het land ten noorden van de huidige Swartenburgerlaan, waaronder ook de buurschap de Glip, behoorde vanaf 1653 tot de heerlijkheid Heemstede.

De panden Glipperweg 70 en 72, beide gelegen aan de oostzijde van de straat, hebben in het verleden als bakkerij gediend. Zij maakten vroeger deel uit van de buurschap de Glip en behoren tegenwoordig tot de oudste huizen van Heemstede. Het gebied tussen deze huizen en de Haarlemmermeer is moerassig en veenhoudend en er werd vroeger veel turf gestoken. Ook tijdens de Tweede Wereldoorlog is er vanwege de brandstofschaarste nog turf gestoken.

De oudste bakkerij was gevestigd in het pand Glipperweg 70. Er wordt wel gezegd dat hier een bakker Vermeer was gevestigd. In ieder geval is bekend dat in 1794 Evert Kortals en Cornelis Schrama in de Glip als broodbakkers werkzaam waren. Kort na 1800 werd het pand nummer 70 verbouwd. Een gevelsteen die dit vermeldt, is tegenwoordig in bezit van een nazaat van bakker Vermeer. Later werd de bakkerij door Frits de Wit verplaatst naar het pand nummer 72. Men gaat ervan uit dat de oven altijd al in het achterhuis van dat pand was ondergebracht, en dat speelde wellicht een rol bij de verplaatsing. Het pand nummer 70 bleef daarna woonhuis, totdat het in 1965 onbewoonbaar werd verklaard en in 1981 aan de woningvoorraad werd onttrokken. Het huis bleef als meubelmakerij in gebruik.

Voordat Frits de Wit van nummer 72 een bakkerij maakte, was in dat pand nog een herberg gevestigd onder de naam ‘De Pauw’. In 1920 verkocht de familie De Wit de bakkerij aan de uit Utrecht afkomstige L. van der Laar. Op 31 juli 1979 besloot diens zoon P. van Laar het bedrijf te beeindigen. Sindsdien doet het pand Glipperweg 72 volledig dienst als woonhuis. In 1991 is de voorgevel van dat pand versterkt met een stalen balk en na een aanrijding in 2003 is de onderhelft van de voorgevel hersteld.

Bouwkundige beschrijving

Glipperweg 70 dateert waarschijnlijk uit de eerste helft van de 17de eeuw en heeft een met pannen gedekt zadeldak en een eenvoudige tuitgevel. De voorgevel heeft een houten deuromlijsting. Op de begane grond bevinden zich twee zesruits schuiframen, de zolderverdieping heeft een schuifraam van dit type.

Glipperweg 72 dateert waarschijnlijk uit de tweede helft van de 17de eeuw en heeft een witgepleisterde tuitgevel met schouderstukken. De voordeur heeft een raam met roedenverdeling en wordt geflankeerd door twee negenruits schuiframen. Op de verdieping is een vierruits vleugelraam aangebracht. De pleisterlaag heeft een blokkenpatroon en de topgevel is voorzien van staafankers. De lage, gepleisterde zijgevels zijn blind uitgevoerd.

Rijksmonument

Beide panden zijn van belang als twee van de oudste huizen van Heemstede. Door de historie als bakkerij zijn de panden nauw met elkaar verbonden. De gevels van beide panden zijn beeldbepalend voor de Glipperweg.

In het Haarlems Dagblad van 10 juni 2015

Naar boven