Heemstede, Eijkmanlaan tegenover nr. 29: grenspaal

Oorspronkelijke functie Grenspaal
Huidige functie Geen
Bouwjaar 1806
Architect Geen
Status Provinciaal monument

De stenen grenspaal staat nu in het plantsoen naast een fietspad. Oorspronkelijk markeerde hij de grens tussen Heemstede en Berkenrode.

Berkenrode vormde van 1466 tot 1797 een zelfstandige heerlijkheid, gelegen in het westelijk deel van Heemstede, en omgrensd door de Zandvoortselaan, Herenweg, вАШDuin en VaartвАЩ (tegenwoordig Geleerdenwijk: Eykmanlaan) en de Leidsevaart.

In 1728 zijn er zes stenen grenspalen geplaatst tussen Heemstede en Berkenrode. Deze staken slechts 46,5 centimeter boven de grond uit en waren genummerd met de letters A tot en met F. In 1797 kocht de ambachtsvrouwe van Heemstede Johanna Maria Dutry, douairière (gescheiden vrouw) van Jan Frederik Hendrik van Drevon, de rechten op bestuur en rechtspraak in Berkenrode terug en heeft men deze grenspalen weggehaald. Na haar overlijden in 1806 werd Berkenrode evenwel weer zelfstandig en zijn er weer nieuwe grenspalen geplaatst. In 1857 werd Berkenrode definitief bij Heemstede gevoegd.

De meeste grenspalen uit 1806 zijn in de loop van de tijd verloren gegaan. In 1978 is een andere grenspaal die nabij de Leidsevaart stond bij wegwerkzaamheden spoorloos verdwenen.

Beschrijving

De bewaard gebleven grenspaal is gemaakt van grijsblauwe hardsteen. De paal heeft een vrijwel vierkante doorsnede, is aan de bovenzijde afgerond en gemerkt in kapitale letters met de naam Berkenrode aan de west- en zuidzijde en de naam Heemstede aan de noord- en oostzijde. Gezien deze markering moet de grenssteen oorspronkelijk op een andere plaats hebben gestaan; waarschijnlijk op een hoek, met de twee vlakken voorzien van de naam Berkenrode gekeerd naar het gelijknamige gebied en de twee vlakken gemerkt met Heemstede richting Heemstede.

Provinciaal monument

De grenspaal is van cultuurhistorische betekenis als element uit de geschiedenis van het openbaar bestuur in Noord-Holland en als markering van de ambachtsheerlijke c.q. gemeentelijke territoria.

Naar boven